Posts

सहयात्राका उकाली ओरालीमा कृष्ण थापा

Image
Shares पृथ्वीनारायण क्याम्पसलाई आधार बनाएर हुर्केका तत्कालीन मालेका कार्यकर्ताहरूमध्येका एकजना नेता कमरेड कृष्ण थापाको फागुन २८ गते हृदयाघातका कारण असामयिक निधन भयो । उनी मेरा सहकर्मी समकालीनहरूमध्येका एकजना थिए । यसअघि उक्त पुस्ताका रामनाथ ढकाल, रवीन्द्र अधिकारी र आनन्द सुवेदी अल्पायुमै बितेका थिए । मित्र मानबहादुर जिसी ब्रेन ह्यामरेज र पक्षघातको सिकार भएर जीवन घिसारिरहेका छन् । अरू सीमित संख्यामा राजनीतिका सिँढी चढेर लाभ लिएकाहरू छन् । बाँकी कोही कता कोही कता जीजीविषाले तानेर छरिएका छन् । लगभग साठी कटेको यो पुस्ता आफूले बिताएका युवा वयका दिनहरू सम्झेर के कस्तो ठानी बस्तो हो भनेर जान्ने रहर पालिबसेको छु । हरेक व्यक्तिसँग संवाद गर्न नसकिने । एक थापा थिए कहिले कहिले पुराना साथीहरूको पुनर्मिलन गरौँ भन्थे उनी पनि बिदा भए । कृष्ण थापा राजनीतिमा हाम फालेदेखि नै कहिल्यै निष्क्रिय भएनन् । झन्डै ४७ वर्ष निरन्तर कम्युनिस्ट पार्टी र आन्दोलनमा सक्रिय रहेर पार्टीकै काम गरिरहेको समयमा पार्टी अफिसमै बस्दा बस्दै मृत्यु हुनुले बताउँछ उनको राजनीतिका जीवन सफल भयो । यस्तो अनुभव धेरैले गर्न पाउँदैनन् । यद...

A hotel that was destroyed by mob on sept 9, 2025

Image
  हाेटल सराेवर पाेखरा 

खेर गएको एउटा लेख

  आलोचनात्मक चिन्तन र आलोचना  (यो लेख पुरै एक महिना अगाडि लेखिएको थियो । त्यतिबेला नेकपा एमाले विधान महाधिवेशनको तयारीमा थियो । पार्टी अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री कमरेड केपी ओली आफ्नो शेषपछि पनि देश र पार्टीको सत्ता नियन्त्रण गर्ने अहंकारबाट निर्देशित हुनुहुन्थ्यो । संयोगवस यो लेख त्यतिबेला मिडियामा पठाएर पनि छाप्ने र पाठकसम्म पुग्ने अनुकुलता भएन । यसबीचमा भदौ २३ र २४ का घटनाहरु घटे, कमरेड ओली सडकको विद्रोह र प्रश्नहरुबाट खेदिनुभयो र अहिले गुण्डुमा पूर्व प्रधानमन्त्रीका रुपमा अनिस्चित भविष्यसँग संघर्षरत हुनुहुन्छ । अब ओलीको आलोचना र विरोध गर्ने विषय र सन्दर्भका सिमा खिचिदै गएका छन् । तैपनि लेखकीय मोह कस्तो भने लेख डिलिट गर्न पनि मन लागेन ।यसमा केही शब्द र वाक्य यता उता पारेर मुल लेखलाई जस्ताको तस्तै राखिएको छ । यसैले सिमित पाठकहरुसम्म पुगे पुगोस् नपुगे पनि आफ्नो रेकर्डमा रहिरहोस् भनेर यहाँ प्रकाशित गरेको छु ।) क्रिटिकल डिष्कोर्ष स्टडिजको माक्र्स र डिस्कोर्ष सम्बन्धी विशेषांकको परिचय खण्डमा जोहन्नेस बीत्ज, बेन्नो हर्जोग र जेन्स मएस्सेले भनेका छन् ः अल्थुसर, फुको र ह्यावरमाससम्मका...

The fire smoldering beneath the ashes that the leaders failed to see.

  The events of the 23rd and 24th of Bhadau will not be written only in the crimson letters of history. The 23rd of Bhadau was a sign towards light, but the evening of the 24th signaled a turn towards darkness. Just as a storm cannot be summoned by setting limits to its destruction, movements too cannot be organized by setting boundaries for devastation. However, the events of the 24th were not as they appeared on the surface; they were abnormal. They reminded me of the 1789 Paris events I had read about in history. Something was brewing in the background. Who was responsible for the subsequent vandalism and destruction? And who is accountable for the sacrifice of the young boys and girls? Without a judicial investigation and punishment of the guilty, and without addressing its politico-economic causes, it is difficult to establish long-term stability in the country. This does not mean that life goes on by scratching the wounds of history. We must rise, shaking off the dust. We mus...

नेताहरूले नदेखेको खरानीमुनिको आगो

Image
  २३ र २४ भदौका घटनाहरू इतिहासका रक्तिम अक्षरमा मात्र लेखिने छैनन् । २३ भदौ उज्यालोतिरको संकेत थियो तर, २४ गतेको साँझ अँध्यारोतिरको संकेत गरेर गयो । एउटा आँधीलाई विनासको सीमा तोकेर बोलाउन नसकिएजस्तै आन्दोलनहरूलाई पनि विध्वंशको सीमा तोकेर संयोजन गर्न सकिन्न । तर २४ गतेका घटनाहरू पर्दामा देखिएजस्ता थिएनन्, असामान्य थिए । इतिहासमा पढेको सन् १७८९ को पेरिसका घटनाहरू सम्झाउँथे । नेपथ्यमा अर्थोक केही हुँदैथ्यो । को थियो पछिल्ला उद्दण्डता र ध्वंशको जिम्मेवार ? अनि को हो कलिला युवायुवतीको बलिका लागि उत्तरदायी ? त्यसको न्यायिक छानबिन र दोषी किटान नगरी अनि त्यसका अर्थराजनीतिक कारणहरूको उपचार नगरी देशमा दीर्घकालीन स्थिरता कायम गर्न गाह्रो छ । यसको अर्थ इतिहासको घाउ कोट्याएरै जीवन चल्छ भन्ने पनि होइन । खरानी टक्टक्याउँदै उठ्नुपर्छ । नयाँ सम्भावनाको खोजी गर्नुपर्छ र नयाँ यात्रा तय गर्नु नै पर्छ । घटनाका कार्यकारण सम्बन्धहरूको सूक्ष्म अध्ययन-विश्लेषण गरेर अगाडि बढ्नुपर्छ । जीवनको यो रित समाज र देशको हकमा पनि लागु हुन्छ । नेपाल फेरि उठ्नेछ । अहिलेको अन्योल अस्थायी हो र धेरै हदसम्म अहिलेका एक्टरहरू...